Ana Sayfa / Sizin Sorduklarınız / 8 Soruda Doğum Sonrası Kısmi Çalışma
8 Soruda Doğum Sonrası Kısmi Çalışma
8 Soruda Doğum Sonrası Kısmi Çalışma

8 Soruda Doğum Sonrası Kısmi Çalışma

Çalışan bir kadın için çocuk büyütmek hiç kolay olmuyor. Doğum / analık raporu ve diğer doğum izinleri, ilk aylarındaki süreci annenin çocuğun yanında geçirmesine imkân sağlasa da, çocukların ihtiyaçları ilerleyen süreçte de devam ettiğinden, çalışan kadınlar bu konuda zorlanabiliyor. Bu durumda doğum sonrası kısmi çalışma, özellikle anneleri rahatlatan bir uygulama olarak karşımıza çıkıyor. Biz de sizler için 8 soruda doğum sonrası kısmi çalışma konusunu ele aldık.

1.    Kısmi Çalışma Nedir?

Kısmi çalışma, part time çalışma anlamına geliyor. İşçi hafta içi bazı günler tam gün olarak çalışıp, diğer günler işe gelmeyebilir. Ya da her gün diğer çalışanlardan daha az süreli olarak çalışıyor olabilir. Kısmi çalışmanın tek kısıtlaması haftalık toplam çalışma saati üzerinedir.

Çalışan, o iş yerindeki haftalık çalışma süresinin en fazla 3’te 2’si olarak çalışır. Bu süre, haftalık çalışma süresi 45 saat olan iş yerleri için en fazla 30 saat olabilir. 40 saat çalışılan iş yerleri için ise en fazla 26 saat olabilir.

Kısmi çalışma işçi ve işverenin kısmi süreli iş sözleşmesi imzalayarak yaptığı bir çalışma. İşçi ve işverenin kararı ile her iş yerinde ya da her çalışma modelinde uygulanabilir.

2.    Doğum Sonrası Kısmi Çalışma Hangi Yasada Düzenlenmiştir?

Kısmi çalışma, 4857 sayılı Kanunu’nun 13. maddesine 29 Ocak 2016’da eklenen Ek Fıkra ile analık izinleri sonrası için de düzenlenmişti. Düzenlemeye göre;

“(Ek fıkra: 29/1/2016-6663/21 md.) Bu kanunun 74 üncü maddesinde öngörülen izinlerin bitiminden sonra mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar bu maddeye göre ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Bu talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz. Bu fıkra kapsamında kısmi süreli çalışmaya başlayan işçi, aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönebilir. Kısmi süreli çalışmaya geçen işçinin tam zamanlı çalışmaya başlaması durumunda yerine işe alınan işçinin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Bu haktan faydalanmak veya tam zamanlı çalışmaya geri dönmek isteyen işçi işverene bunu en az bir ay önce yazılı olarak bildirir. Ebeveynlerden birinin çalışmaması hâlinde, çalışan eş kısmi süreli çalışma talebinde bulunamaz. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferiden evlat edinenler de çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren bu haktan faydalanır.”

3.    Kısmi Çalışma İçin Eşlerin Çalışıyor Olması Şart mı?

Kısmi çalışma, doğum izinlerinin ardından ebeveynlerin tercihleri doğrultusunda kullanabildikleri bir çalışma modelidir. Sadece kadın işçiler için değil, erkek işçi de çocuğun bakımı için kısmi çalışma modeline dönebilir. Bunun için en önemli şart iki eşin de çalışıyor olması. Kısmi çalışmayı talep ettiği dilekçesinde, ek olarak eşinin çalıştığına dair belge de ibraz etmesi gerekiyor.

Eşin çalışması şartı aşağıdaki durumlarda aranmıyor.

  • Kısmi çalışma yapmak isteyen çalışanın eşi sürekli bakım ve tedavi gerektirecek bir hastalığa sahipse, bunu tam teşekküllü bir hastaneden aldığı rapor ile işverenine sunduğunda eşin çalışıyor olma şartı gözetilmeksizin kısmi çalışmadan faydalanabilir.
  • Eşlerin boşanmış olması durumunda çocuğun velayetine sahip ebeveyn, diğer eşin çalışıyor olup olmamasına bakılmaksızın kısmi çalışmaya geçebilir.
  • 3 yaşına gelmemiş bir çocuğu münferit olarak edinmiş çalışan kısmi çalışmaya geçebilir.

4.    Kısmi Çalışmada Çalışma Süresi Nasıl Belirlenir?

Doğum sonrası kısmi çalışma, diğer çalışanların kısmi çalışmasından farklı değil. Kısmi çalışan işçinin haftalık çalışma süresi, o iş yerindeki çalışma süresinin en fazla 3’te 2’si kadar olabiliyor.

Doğum sonrası kısmi çalışmada, haftanın hangi günlerinde çalışılacağı konusu ise işveren ve işçinin ortak kararı ile belirleniyor. İşçi kısmi çalışmayı talep ettiği dilekçesinde, kısmi çalışmaya başlayacağı tarihi, çalışacağı günleri ve başlangıç-bitiş saatini belirtmeli. İşveren ise iş yerinin gelenekleri, işçinin yapmakta olduğu işin niteliğini de göz önünde bulundurarak işçinin seçtiği çalışma günlerini ve saatlerini değerlendirebilir, kendisi belirleyebilir.

5.    Kısmi Çalışma Başvurusu Nasıl Yapılmalıdır?

Kısmi çalışmak isteyen ebeveyn, bunu işverene bildirmelidir. Bildirim için kanunen belirlenmiş süre kısmi çalışmaya başlama tarihinden en az 1 ay öncesidir.

Doğumdan sonra kısmi çalışmaya karar veren işçi, en az 1 ay önce yazılı bir dilekçe ile işverene bu talebini bildirir. Talep dilekçesine ek olarak eşinin çalıştığını gösterir belgeyi de işverene ibraz eder.

İşveren ise bu dilekçeyi çalışanın özlük dosyasında saklar.

6.    Doğum Sonrası Kısmi Çalışmada İşveren Onayı Süreci Nasıl Gerçekleşir?

Kısmi çalışma, doğum sonrası çalışanlara tanınmış bir hak ve yasa ile güvence altına altında. İşveren, doğum sonrası usulüne uygun şekilde talep edilmiş kısmi çalışmayı onaylamak durumunda. Fakat bazı sektörler/işler için işverenin onay şartı bulunmuyor.

“MADDE 12 – (1) Kısmi süreli çalışma;

  1. a) Özel sağlık kuruluşlarında ilgili mevzuat uyarınca mesul müdür, sorumlu hekim, laboratuvar sorumlusu ve sağlık hizmetinden sayılan işlerde tam zamanlı çalışması öngörülenler tarafından yerine getirilen işlerde,
  2. b) Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar hâlinde işçi çalıştırılarak yürütülen sanayiden sayılan işlerde,
  3. c) Nitelikleri dolayısıyla bir yıldan az süren mevsimlik, kampanya veya taahhüt işlerinde,

ç) İş süresinin haftanın çalışma günlerine bölünmesi suretiyle yürütülmesine nitelikleri bakımından uygun olmayan işlerde, işverenin uygun bulması hâlinde yapılabilir.”

Burada bahsedilen sağlık hizmeti işlerinden kasıt; doktor, uzman doktor, hemşire, ebe, optisyen, klinik psikolog, fizyoterapist, odyolog, diyetisten, dil ve konuşma terapisti, podolog, sağlık fizikçisi, anestezi teknisyeni, tıbbi laboratuvar ve patoloji teknikeri, tıbbi görüntüleme teknisyeni, ağız ve diş sağlığı teknisyeni, diş protez teknikeri, tıbbi protez ve ortez teknisyeni, ameliyathane teknikeri, adli tıp teknikeri, odyometri teknikeri, diyaliz teknikeri, fizyoterapi teknikeri, perfüzyonist, radyoterapi teknikeri, ezcane teknikeri, ergoterapist, elektronörofizyoloji teknikeri, mamografi teknikeri, acil tıp teknikeri, hemşire yardımcısı, ebe yardımcısı, sağlık bakım teknisyenidir.

Bu durumlar / işler / meslekler dışında işveren, doğum sonrası kısmi çalışmaya geçmek isteyen işçinin talebini karşılamak zorundadır.

7.    Kısmi Çalışmadan Tam Süreli Çalışmaya Geçiş Nasıl Olmalıdır?

Kısmi çalışmayı seçmiş ebeveyn, bu çalışmadan istediği zaman tam zamanlı çalışmaya geri dönebilir. Çocuğu ilköğretim çağına başladığı tarihi takip eden ayın başından sonra doğum sonrası kısmi çalışma hakkı sona erecektir. Bu süreçten sonra işçinin kısmi çalışmaya devam etmesi kendi talebi doğrultusunda işverenin inisiyatifinde olur.

Doğumdan sonra kısmi çalışmayı seçmiş bir işçi, bu çalışmayı sonlandırıp tam zamanlı çalışmaya geçmek istiyorsa en az 1 ay öncesinden işverene yazılı olarak bunu bildirmek zorunda. İşveren, kısmi çalışan işçinin yerine çalışmadığı süreleri karşılamak için yeni bir işçi aldıysa, tam süreliye geçişin ardından yerine alınmış işçinin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer.

8.    Bir Çalışan Kaç Kez Kısmi Çalışmaya Başvurabilir?

Çalışan doğumdan sonra her bir çocuk için yalnızca bir kez kısmi çalışmaya başvurabilir. İlk çocuğunda kısmi çalışmaya başvurmuş bir kadın çalışan ya da erkek çalışan, ikinci çocuğu olduğunda onun için de kısmi çalışmaya geçiş yapma hakkına sahip oluyor. Ama kısmi çalışma hakkını kullanıp tam zamanlı çalışmaya tekrar geçiş yapan bir işçi, aynı çocuk için tekrar kısmi çalışmaya geri dönemez.

Hakkında Datassist Admin

Göz atın

SGK’da Bilgilendirme Dönemini Başlatıyor

SGK Bilgilendirme Dönemini Başlatıyor

SGK, işverenlerin faal olan iş yerlerinde bildirge verme ve borç ödeme işlemlerinin aksamaması için bilgilendirme …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir