Ana Sayfa / Sizin Sorduklarınız / Çalışanın Engelli Yakını İçin Vergi İndirimi Uygulanır mı?
Çalışanın Engelli Yakını İçin Vergi İndirimi Uygulanır mı?
Çalışanın Engelli Yakını İçin Vergi İndirimi Uygulanır mı?

Çalışanın Engelli Yakını İçin Vergi İndirimi Uygulanır mı?

Ücretten yapılan en yüksek tutarlı kesinti Gelir Vergisidir. Bu nedenle çalışanların Gelir Vergisi açısından avantaj sağladığı tüm durumlar gelirlerinin artışında önemlidir. Bu avantajlardan biri de Engellilik durumu için verilmiştir. Engelli çalışanlar engellilik derecelerine göre belirlenen tutarlarda gelir vergisi matrahından indirim alabilmektedirler. Çalışanın Engelli Yakını İçin Vergi İndirimi de yapılabilmektedir. Bu indirimi işveren kendi kararıyla uygulayamadığı gibi, yanlış uygulama durumunda da cezai müeyyidelerle karşılaşabilmektedir.

Engelli Vergi İndirimi Ne Anlama Gelir?

Engelli indirimi, çalışan ya da çalışanın bakmakla yükümlü olduğu kişilerden biri en az %40 oranında engelliyse, bordrosunda gelir vergisi matrahına uygulanacak indirim ile ödenecek gelir vergisi tutarının düşürülmesidir. Bu da çalışanın ücretine ek bir tutar olarak yansımaktadır.

Engelli indirimi uygulaması 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu 31. maddesinde düzenlenmiştir.

“Engellilik indirimi:

Madde 31 – (Değişik:9/4/2003-4842/3 md.)

Çalışma gücünün asgarî % 80’ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece engelli, asgarî % 60’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece engelli, asgarî % 40’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece engelli sayılır ve aşağıda engelli dereceleri itibariyle belirlenen aylık tutarlar, hizmet erbabının ücretinden indirilir.”

Engelli İndiriminden Engelli Yakını Olan Çalışan Da Faydalanabilir mi?

Yaygın bilinen, engelli çalışanların engelli vergi indiriminden faydalanmasıdır. Oysa ki, bu indirim sadece çalışanın kendisi engelli olduğunda uygulanan bir indirim değil, çalışanın bakmakla yükümlü olduğu kişilerde engellilik oranı %40 ve üzeri olan varsa o kişiler için de uygulanabilmektedir. Ücretlinin bakmakla yükümlü olduğu çocuğu veya eşi engelli ise, ücretlinin bordrosunda bu indirim uygulanabilmektedir.

Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Kapsamına Kimler Dâhil Olur?

Bakmakla yükümlü olunan kişi dendiğinde o kişinin maddi, sosyal güvenlik olarak bir kişiye bağımlı olduğu anlamı çıkmaktadır. Çalışan, çalışmayan eşi, çalışmayan ve evli olmayan çocuklarına bakmakla yükümlüdür. Bir kişi mahkeme kararı ile de kişinin bakmakla yükümlü olduğu kişiler arasına dahil olabilir.

Engelli indiriminin uygulanması ile ilgili olarak, bakmakla yükümlü olunan kişi 222 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde tanımlanmıştır.

“Sakatlık indirimi uygulamasında bakmakla yükümlü olunan kişi tabirinden; özürlü kişinin tabi olduğu çalışma mevzuatı veya bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumunun mevzuatına göre bakmakla yükümlü sayılan anne, baba, eş ve çocukları anlaşılacaktır. Çocuklarda yaş sınırlamasına gidilmeksizin işlem yapılacaktır.”

Buradan yola çıkarak, çalışanın SGK’ya göre bakmakla yükümlü olduğu annesi, babası, eşi veya yaş sınırı olmaksızın çocukları engelli vergi indirimi kapmasında değerlendirilmektedir. Eğer bu kişilerden birisi %40 veya üzerinde bir oranda engelli ise, çalışanın bordrosunda (vergi dairesine başvuru işlemlerini tamamladıktan sonra) vergi indirimi uygulanabilmektedir.

Engelli İndirimine Nasıl Başvurulur?

Engelli Vergi İndirimi için başvuruyu yapacak olan kişi ücretli çalışan kişi olmalıdır. Vergi indirimi, vergi dairesinden gerekli yazı alınmadıkça uygulanamaz.

Çalışan öncelikli olarak engellilik derecesini bildiren sağlık raporunu edinmelidir. Kendisi engelli ise kendisi için, bakmakla yükümlü olunan kişi engelli ise onun için bu rapor sağlık kuruluşlarından temin edilmelidir. Raporda çalışanın engeline dair detaylar, engelin sürekliliği ile ilgili bilgiler de yer almaktadır. Bu rapor dışında çalışan bir de işyerinden “o işyerinde çalıştığına ve vergi indiriminden yararlanmak istediğine” dair de bir yazı almaktadır. Şirket, vergi dairesini muhatap aldığı o yazıda, çalışanın kendi çalışanları olduğunu teyit etmekte ve bu indirimi çalışanın kendisinden talep ettiğini bildirmektedir. Şirketten alınan bu yazı ve engellilik raporu ile; çalışan, çalıştığı şirketin bağlı olduğu vergi dairesine başvurusunu yapar.

Başvuru incelendikten sonra, Vergi Dairesi çalışanın bu indirimden yararlanmasına karar verdiyse, konuyu bildiren bir yazıyı çalışanın işyerine, işvereni muhatap alarak gönderir. İşveren bu yazı eline ulaştıktan sonra indirimi uygulayabilir.

Gerekli olan evraklar:
  • O işyerinde çalıştığına dair işveren tarafından imzalanıp kaşelenmiş yazı,
  • Vergi İndirimi için Müracaat Dilekçesi,
  • Engelli olup bakmakla yükümlü kişinin T.C. Kimlik Numarası,
  • Engelli yakına bakmakla yükümlü olunduğunu gösteren belge,
  • Engellilik durumunu gösteren Sağlık Kurulu Raporunun aslı veya noter tasdikli örneği.

Eğer çalışanın kendisi engelli ise, bakmakla yükümlü olunan kişi belgelerine gerek olmayacaktır.

Engelli İndirimi Bordroda Nasıl Uygulanır?

Engelli Vergi İndirimi, engellilik oranına göre belirlenmiş oranlarda vergiye tabi kazançlar toplamından indirim yapılmasıdır.

Engellilik derecesi engellilik oranına göre belirlenmektedir.

  • %40 üzeri %60’a kadar engeli olan kişiler 3. derece engelli,
  • %60 üzeri %80’e kadar engelli olan kişiler 2. derece engelli,
  • %80 üzeri engeli olan kişiler ise 1. derece engelli kabul edilmektedir.

  Engellilik İndirimi Oranları

  • Birinci derece engelliler için 1000 TL,
  • İkinci derece engelliler için 530 TL,
  • Üçüncü derece engelliler için 240 TL’dir.

Çalışanın gelir vergisi matrahına gelirken engelli indirimi uygulanmaktadır. İndirim matrahı küçültmektedir. Böylece çalışandan daha az gelir vergisi kesilmektedir. Yılsonuna doğru çalışan vergi dilimi atladıkça indirim de o oranda daha yüksek tutarda ücrete yansıyacaktır.

Asgari ücretli bir çalışan üzerinden düşünecek olursak, bordrosunda 2. derece engelli indirimi uygulandığını varsayalım.

İndirim uygulanmadan önceki bordrosunda net ödenecek ücreti AGİ ile birlikte 1.603,12 TL olacaktır.

2018 Asgari Ücret  
Aylık Brüt Ücret 2.029,50
Sigorta Primi İşçi Payı 284,13
İşsizlik Sigortası Primi İşçi Payı 20,3
Gelir Vergisi Matrahı  1.725,07
Gelir Vergisi 258,76
Damga Vergisi 15,4
Kesintiler Toplamı 578,59
Asgari Geçim İndirimi  (Bekâr ve Çocuksuz) 152,21
NET ÖDENEN TUTAR 1.603,12
(Asgari Ücret + AGİ) (Bekar ve Çocuksuz)

 

Engelli vergi indirimi uygulandığında ise, 1.725,07 TL olan Gelir Vergisi Matrahından 530 TL 2. Derece engelli indirimi tutarı indirildiğinde Gelir Vergisi Matrahı 1.195,07 TL olacaktır. Ödenen Gelir Vergisi azaldığı için Net Ödenen Ücreti de 1.682,62’ye yükselecektir.

2018 Asgari Ücret 2. Derece Engelli Vergi İndirimi  
Aylık Brüt Ücret 2.029,50
Sigorta Primi İşçi Payı 284,13
İşsizlik Sigortası Primi İşçi Payı 20,3
Gelir Vergisi Matrahı (Engelli İndirimi  – 530 TL) 1.195,07
Gelir Vergisi 179,26
Damga Vergisi 15,4
Kesintiler Toplamı 499,09
Asgari Geçim İndirimi  (Bekâr ve Çocuksuz) 152,21
NET ÖDENEN TUTAR 1.682,62
(Asgari Ücret + AGİ) (Bekar ve Çocuksuz)

 

Gelir Vergisi oranı yüksek olan bordrolarda ücrete yansıyan tutar da daha yüksek olacaktır.

İşverenler Çalışanlarına Engelli İndirimini Uygularken Nelere Dikkat Etmeli?

İşverenler, bordroda engelli indirimini kendi kararları ile uygulayamazlar. Çalışanın vergi dairesine başvuru süreci ve bu süreç sonunda işyerine gönderilecek yazıyı beklemek zorundadır. Engelli vergi indiriminin bir çalışan için uygulanıp uygulanamayacağı kararını gelir idaresi/vergi dairesi vermektedir. Vergi dairesi çalışanın başvurusunu dikkate alarak bir araştırma yapar. Bu araştırmada örneğin engelli çocuğu için indirimden yararlanmak isteyen kişinin, eşi bu indirimden faydalanıyor mu bu gibi konular incelenir.

Hakkında Datassist Mevzuat Kulübü

Göz atın

2017 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi Belli Oldu

2017 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi Belli Oldu

2017 yılında geçerli olacak merakla beklenen vergi parametreleri 296 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir