Ana Sayfa / Sizin Sorduklarınız / Çalışanlardan Hangi Durumda Gelir Vergisi Beyanı İstenir?
Çalışanlardan Hangi Durumda Gelir Vergisi Beyanı İstenir?
Çalışanlardan Hangi Durumda Gelir Vergisi Beyanı İstenir?

Çalışanlardan Hangi Durumda Gelir Vergisi Beyanı İstenir?

Takvim yılı içinde iş değiştiren veya birden fazla işverene bağlı çalışanlara gelen vergi borçlarının tebliğ belgeleri son zamanlarda gündemi oldukça meşgul ediyor. Vergi borçlarına ait belgelerin çalışanlara gelmesi ve çalışanların vergi borcunun ortaya çıkmasına neden olan yükümlülüklerini bilmiyor olmaları çalışanlar açısından durumu daha da dramatik hale getiriyor. Peki çalışanlardan hangi durumda gelir vergisi beyanı istenir?

Çalışan için önemli olan konu, işverene karşı sorumluluklarını yerine getirmek ve bunun karşılığında ücretini almaktan ibaret. Çalışanlar, iş değişikliği veya birden fazla işte çalışmalarının getirdiği kimi yaptırımları bilemeyebilir. Bu durumlardan birisi de gelir vergisi beyannamesi vermesi gerektiği.

Fakat gerçek olan durum ise çalışanların böyle bir yükümlüğü olduğu yasal düzenlemelerle belirlenmiş olması.

Kanunu bilmemek hiçbir zaman bu konularda sorumlulukları üzerimizden atan bir mazeret olmadığı için de maalesef bu konudaki itirazlar gerçeği değiştirmiyor.

Bu sorumluluğun ortaya çıkmasına neden olan konu ise iş değişikliklerinde ve birden fazla işte çalışma durumlarında “Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı” tutarından ibaret oluyor.

Peki nedir bu Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı?

Çalışanların aylık kazançları üzerinizden SGK işçi prim tutarı ve işçi işsizlik tutarı düşüldükten sonra hesaplanacak gelir vergisinin hesabında dikkate alınacak. Matrahı ve hangi vergi dilimi oranı üzerinden vergi kesintisi yapılması gerektiğini referans eden rakamsal değeri ifade etmekte.

Buradan da anlaşılacağı üzere, ücret üzerinden ne kadar gelir vergisi ödeneceğini kümülatif gelir vergisi rakamı belirliyor.

Şöyle ki; 2019 yılı için hangi tutara kadar hangi oran üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılacağı aşağıdaki tabloda yer almakta.

Tutar Oran
18.000 TL’ye kadar 15%
40.000 TL’nin 18.000 TL’si için 2.700 TL, fazlası 20%
98.000 TL’nin 40.000 TL’si için 7.100 TL, (ücret gelirlerinde 148.000 TL’nin 40.000 TL’si için 7.100 TL), fazlası 27%
98.000 TL’den fazlasının 98.000 TL’si için 22.760 TL, (ücret gelirlerinde 148.000 TL’den fazlasının 148.000 TL’si için 36.260 TL), fazlası 35%

Tabloda görüldüğü üzere kazanç tutarı arttıkça gelir vergisi kesintisi yapılacak oran da artar.

Gelir Vergisi Beyannamesi Verme Zorunluluğu Var mıdır?

Evet bu sorumluluk önceden de süregelen bir durumdu. Ancak şimdiye kadar Gelir İdaresi Başkanlığı’nın iş değişiklikleri durumunu ve kişisel vergi durumlarını tespit edecek altyapı eksikliği nedeniyle gerekli tespitler mümkün olamıyordu. Bu durumun tespiti, muhtasar ve prim hizmet beyannamesi birleşmesi sürecinde SGK ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın altyapı sistemlerinin uyumlu hale gelmesiyle birlikte kolaylıkla tespit edilebilir noktaya geldi.

Ücretin Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Çalışanların gelir vergisi, brüt kazançları üzerinden işverenler tarafından hesaplanarak vergi kurumlarına bildirilir ve ödenir. Çalıştıkları sürece işçilerin kazançlarından ödenecek verginin sorumlusu işverenler olmaktadır.

Gelir vergisi, çalışanın aylık kazancına göre devletin belirlediği gelir vergisi tarifesi dikkate alınarak hesaplanıp ödeniyor. Bu vergi tarifesi bir takvim yılını kapsayan ve işçi her ay ücret kazancı elde ettikçe birikmiş bir şekilde takip edilerek, belirlenmiş tarifenin ilk sınırı aştığı an ikinci vergi dilimine yükselmekte. Bu hesaplama işlemi takvim yılı içinde çalışanın gelir vergisi matrahları toplamı olan “Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı” ile takip ediliyor. Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı, gelir vergisi dilimlerinden hangisine denk geliyorsa, çalışanın o dilimin gelir vergisi oranı üzerinden vergisi ödenir.

İş Değişikliklerinde Kümülatif Gelir Vergisi Matrahını Taşıma Zorunluluğu Var mı?

İşveren, iş yerindeki çalışanların gelir vergilerini doğru hesaplayıp ödeyebilmek için, çalışanların yıl içindeki gelir vergisi matrahlarını toplayarak kümülatif gelir vergisi matrahı (KGVM) ile gelir vergisi oranını tespit eder. Çalışanın aynı yıl içinde bir başka işverene bağlı olarak elde ettiği kazançların gelir vergisi matrahı ve gelir vergisi işvereni bağlamaz.

Şöyle ki; konuyu düzenleyen 160 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde,

“…Buna göre, bir hizmet erbabının birden fazla işverenden ücret alması halinde, her bir işverenin ödediği ücretler, ayrı ayrı vergilendirilmektedir. Dolayısıyla vergi tarifesi, her bir işverenin ödediği ücrete, diğer işveren veya işverenlerin ödediği ücretle ilgilendirilmeksizin ayrı ayrı uygulanmaktadır…” ifadesi yer alıyor.

İşverenlerin diğer işverenlere bağlı çalışılmış sürelerde elde edilmiş gelirle ilgili bir sorumluluğu bulunmadığından, çalışanın eski iş yerindeki kümülatif matrahının taşınması işlemi yapılamıyor. Fakat burada dikkat edilmesi gereken husus, aynı işverene bağlı iş yeri değişikliği, tayin ve nakil gibi işlemlerde işverenin kümülatif gelir vergisi taşıma sorumluluğu. İşveren kendi iş yerleri arasında geçiş yapan işçiler için KGVM’nı dikkate almak zorunda.

Ücretlinin Gelir Vergisi Beyannamesi Vermesi

Çalışma devam ettiği sürece, gelir vergisi işveren tarafından bordro hesabında kesintisi yapılan ve kuruma bildirildiği için, işçinin bu konu ile ilgili bir beyan sorumluluğu bulunmamakta. Fakat yıl içinde iş değiştirmiş veya birden fazla işverenden ücret geliri elde eden işçinin, her iki çalışmasındaki kazançları ayrı ayrı olmak üzere ücret vergi dilimi ikinci kademesini geçmesi durumunda toplam elde ettiği yıllık kazançlar üzerinden ücret beyannamesi vermek zorunda kalıyor.

İşverenlerin yasal olarak, başka işverene bağlı çalışmalardaki KGVM’nı taşıma yükümlülüğünün olmaması ve çalışanların yıllık kazançları üzerinden verginin doğru hesaplanıp ödenmesi adına işçilerin yıllık kazançları üzerinden takip eden yılın mart ayında ücret beyannamesi vermesi gerekiyor.

İşçi, farklı işverenlere bağlı çalıştığında aynı takvim yılı içindeki kazançları ayrı ayrı vergilendirilmiş olur. Oysa gelir vergisi kanununa göre aynı takvim yılı içindeki tüm ücret kazançları toplam olarak değerlendirilmeli ve vergilendirilmelidir.

Gelir Vergisi Beyanname Bildirim ve Vergi Borcu Nasıl Oluşur?

Takvim yılı içinde birden fazla işverende çalışmış olan bir işçi örneği üzerinden örnekleyecek olursak;

Birden fazla işverenden ücret alan ve çalışmalarından aldıkları ücretlerin toplamı ayrı ayrı çalışma olarak değerlendirilerek Gelir Vergisi Kanununda yazılı tarifenin ikinci vergi diliminde yer alan tutarı 2019 yılı gelir vergisi tarifesini 40.000 TL’yi aşmıyorsa beyanname vermeye gerek yok.

Ancak her iki iş yerindeki çalışmalar ayrı ayrı olmak üzere alınan ücretin toplamı 40.000 TL’yi aşması durumunda gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gerekiyor.

Örnek.1) Birinci işverenden KGVM 50.000 ve ikinci işverenden KGVM 25.000 ise ikinci işverenden elde ettiği kazanç 2019 yılı için belirlenen 40.000 TL ücret gelir vergisi ikinci kademesini geçmediği için beyanname vermeye gerek yok.

Örnek.2) Birinci işverenden KGVM 50.000 ve ikinci işverenden KGVM 45.000 ise ikinci işverenden elde ettiği kazanç 2019 yılı için belirlenen 40.000 TL ücret gelir vergisi ikinci kademesini geçtiği için beyanname vermek gerekiyor.

Örnek.3) Birinci işverenden KGVM 25.000 ve ikinci işverenden KGVM 50.000 ise birinci işverenden elde ettiği kazanç 2019 yılı için belirlenen 40.000 TL ücret gelir vergisi ikinci kademesini geçmediği için beyanname vermeye gerek yok.

Ücretlilerden Hangi Durumlarda Gelir Vergisi Beyanı İstenir?

Yıl içinde tek işverene bağlı çalışmış kişilerin vergilendirilmesi bordro üzerinden gelir vergisi kesintisi yoluyla yapıldığından işveren tarafından kesilerek kuruma bildirilir ve işçinin beyanname verme yükümlülüğü bulunmaz. Fakat yıl içinde birden fazla işverene bağlı çalışma söz konusu ise ücret beyannamesi vermek zorunlu oluyor.

  • Yıl içinde iş değiştiren ve ayrı ayrı olmak üzere işverenlerdeki KGVM’ları toplamı ücret gelir vergisi tarifesindeki ikinci vergi dilimini aşan çalışanlar,
  • Aynı anda birden fazla işyerinde çalışan ve ayrı ayrı işverenlerdeki çalışmaları olmak üzere KGVM’ları ücret gelir vergisi tarifesindeki ikinci vergi dilimini aşan çalışanlar,
  • Ücreti kesinti yoluyla vergilendirilmeyen çalışanlar,
  • Ücretini doğrudan yabancı ülkedeki işvereninden alan çalışanlar,

Takip eden yılın mart ayında gelir vergisi ödemeleri için ücret beyannamesi vermek zorundalar.

Hakkında Datassist Admin

Göz atın

SGK’da Bilgilendirme Dönemini Başlatıyor

SGK Bilgilendirme Dönemini Başlatıyor

SGK, işverenlerin faal olan iş yerlerinde bildirge verme ve borç ödeme işlemlerinin aksamaması için bilgilendirme …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir