Ana Sayfa / Sizin Sorduklarınız / Ev Hizmetlerinde Çalışanların Bordrosu

Ev Hizmetlerinde Çalışanların Bordrosu

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Ek 9. maddesinde; 01/04/2015 tarihinden itibaren ev hizmetlerinde ay içinde 10 günden az veya 10 gün ve daha fazla çalışanların sigortalılığı ile ilgili düzenleme yapılmıştır. Ev Hizmetlerinde çalışanların durumunu kısaca açıklayarak Vergi Kanunları açısından gerekli incelemeler ışığında ev hizmetlerinde 10 gün ve üzerinde çalışan kişilerin örnek ücret bordrosunu sizlere anlatacağız.

EV HİZMETLERİNDE 10 GÜN VE ÜZERİNDE ÇALIŞANLAR 4/A SİGORTALI STATÜSÜNE SAHİP OLACAK

10 GÜN VE ÜZERI ÇALIŞANLAR

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa 10/9/2014 tarih ve 6552 Sayılı Kanunun 55. maddesi ile eklenen Ek 9. maddesinde; “Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla olan sigortalılar hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin hükümler uygulanır. Bunların bildirimi, işverenler tarafından örneği Kurumca hazırlanan belgeyle en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapılır. Süresinde yapılmayan bildirim için işverene 102 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi hükmü uygulanır.”

10 GÜNDEN AZ ÇALIŞANLAR

Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olanlar için ise, çalıştırıldıkları süreyle orantılı olarak çalıştıranlarca 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının %2’si oranında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödenir…” hükmü yer almaktadır.

Ev hizmetlerinde çalışanların ve ev hizmetlisi çalıştıranlar hakkında ikincil düzenleme 01/04/2015 tarihli ve 29313 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Ev Hizmetlerinde 5510 Sayılı Kanunun Ek 9. maddesi Kapsamında Sigortalı Çalıştırılması Hakkında Tebliğinde” yapılmış bulunmaktadır. Tebliğ ile belirlenen usul ve esaslar genel hatları ile ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı ve diğer iş ve işlemler belirlenmiştir.

EV HİZMETİ SAYILAN DURUMLAR

Ev içerisinde yaşayanlar tarafından yapılabilecek temizlik, ütü, yemek yapma, çamaşır, bulaşık yıkama, alışveriş ve bahçe işleri ile çocuk, yaşlı veya özel bakıma ihtiyacı olan kişilerin bakım işlerinin ev halkı dışındaki bireyler tarafından yapılması işleri ev hizmeti sayılacaktır.

Çocuk, yaşlı veya özel bakım işinin ev hizmetinde çalışanın evinde ya da hastane, bakımevi vb. yerlerde yapılması da ev hizmeti sayılacaktır.

NOT: Aynı evde oturan üçüncü dereceye kadar akraba olanların yaptıkları işler ev hizmeti sayılmayacaktır.

NOT: Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştırmayı düzenleyen uygulamadan gerçek kişiler yararlanacak olup tüzel kişiler ev hizmeti kapsamında sigortalı çalıştıramayacaktır.

EV HİZMETİ ÇALIŞMALARIN VERGİ DURUMU

Gelir Vergisi Açısından Değerlendirecek Olursak;

Ev Hizmeti çalışanlarının elde ettiği ücret gelirlerinin vergi kanunları karşısındaki durumu hakkında Gelir İdaresi Başkanlığı yayınlamış olduğu 07.04.2015 tarihli ve GVK-98/2015-1 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu Sirkülerinde bizlere yol gösterecektir.

07.04.2015 tarihli ve GVK -98/2015-1 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu Sirkülerinde; 5510 Sayılı Kanunun ek 9. maddesi kapsamında ev hizmetlerinde çalışanlara, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23. maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde yer alan istisnanın uygulanmasına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Evlerde hizmet sunan kişilerin elde ettikleri gelir, Gelir Vergisi Kanunu yönünden “ücret” olarak nitelendirilmektedir.

Söz konusu ücretin Gelir Vergisi Kanununun 23. maddesinin birinci fıkrasının 6 numaralı bendi kapsamında gelir vergisinden istisna edilebilmesi için;

– Hizmetin özel fertler tarafından verilmesi,
– Hizmetin ev, bahçe, apartman gibi ticaret mahalli olmayan sair yerlerde verilmesi,
– Çalışanların, mürebbiyelik hariç olmak üzere orta hizmetçilik, sütninelik, dadılık, bahçıvanlık, kapıcılık gibi özel hizmetlerde istihdam edilmeleri, gerekmektedir.

Buna göre; 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 9. maddesi kapsamında ev hizmetlerinde çalışanlara yapılan ücret ödemelerinin yukarıda belirtilen şartlar dâhilinde gelir vergisinden istisna edilmesi gerekir.

DAMGA VERGİSİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRECEK OLURSAK;

Gelir Vergisi Kanununun 23. maddesinde belirtilen ücretlere ilişkin kâğıtlar damga vergisinden istisnadır.

488 Sayılı Damga Vergisi Kanununun 1. maddesinde, bu Kanuna ekli (1) Sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu; 488 Sayılı Kanuna ekli (2) Sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır. (2) Sayılı tablonun “IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünün 34. fıkrasına 29.06.2006 tarihli 5535 Sayılı Kanunun 8. maddesi ile eklenen ibare uyarınca, “Gelir Vergisi Kanununun 23. maddesinde belirtilen ücretlere ilişkin kâğıtlar”ın damga vergisinden istisna olduğu hükme bağlanmıştır. Buna göre, hizmetçilere ödenen ve Gelir Vergisi Kanununun 23/6. maddesi kapsamında vergiden istisna edilen ücret ödemelerine ilişkin düzenlenen kâğıtların Damga Vergisinden istisna edilmesi gerekmektedir.

488 Sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (I) Sayılı tablonun IV/2-e bendi kapsamında bir defaya mahsus damga vergisi kesilecektir. Damga vergisi işverenin ilk prim ödemesine ilave edilerek tahsil edilecektir.

EV HİZMETLERİNDE SİGORTALI ÇALIŞTIRANLAR İÇİN UYGULANACAK TEŞVİKLER

Ev hizmetlerinde 10 gün ve üzerinde sigortalı çalıştıranlar işveren sayıldıklarından işverenlere sağlanan prim teşviklerinden de yararlanacaklardır. Bu teşvikler;

•5510 Sayılı Kanunun 81. maddesinin (ı) bendi
•4447 Sayılı Kanunun geçici 10. maddesi
•4447 Sayılı Kanunun 50. maddesi

İşverenler, şartların taşınması ile yukarıda saydığımız teşviklerden yararlanılabileceklerdir.

EV HİZMETİ ÜCRETLERİNDEN YAPILAN KESİNTİLER

Ev hizmetlerinde çalışan sigortalıların ücretlerinden yapılan kesintiler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Tablo-1: Ücretten Yapılan Sosyal Güvenlik Prim Kesintileri

Sigorta Kolları İşçi Payı (%) İşveren Payı (%) Toplam (%)
Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi 2 2
Uzun Vadeli Sigorta Kolları Primi 9 11 20
Genel Sağlık Sigortası Primi 5 7,5 12,5
İşsizlik Sigortası Primi 1 2 3
Toplam 15 22,5 37,5

Ev hizmetlerinde çalıştırılan sigortalılar için herhangi bir prim teşvikinden yararlanılmadığı durumda “Tablo-1: Ücretten Yapılan Sosyal Güvenlik Prim Kesintileri” ücretten indirilmekte ve toplamda %37,5 prim kesilmektedir.

Örnek Bordro;
Toplam Gün 30
Brüt Aylık 1.647,00
SGK Matrahı 1.647,00
SGK Primi (% 14) 230,58
İşsizlik Primi (% 1) 16,47
Gelir Vergisi 0
Damga Vergisi 0
Kesinti Toplamı 247,05
Net Ücret 1.399,95
Brüt Aylık 1.647,00
İşveren İşsizlik (% 2) 32,94
(Teşviksiz) SGK İşveren Payı (% 20,50) 337,64
Maliyet Toplamı 2.017,58

*Hesaplamalar 2016 yılı Asgari Ücret baz alınarak yapılmıştır.

Asgari ücret desteği ve diğer teşviklerden yararlanılmadığı takdirde ev hizmetlerinde çalışan sigortalının net ücreti Gelir Vergisi ve Damga Vergisi kesilmediği için; 1.399,95 TL’dir.

1.647,00 TL Brüt Ücret üzerinden işverene toplam maliyet tabloda görüldüğü üzere 2.017,58 TL olup bu tutarın 1.399,95 TL’si işçinin eline geçen net tutar, geriye kalan 617,63 TL’si ise işçi ve işveren adına yapılan prim (Sosyal Güvenlik ve İşsizlik Sigortası Primleri) kesintileridir.

Not: Ev hizmetleri ücretlerinden bir defaya mahsus Damga Vergisi kesintisi bulunmaktadır.

PRİM TEŞVİKLERİ İLE ÖDENECEK PRİM TUTARLARI

Ev hizmetlerinde;

•5510 Sayılı Kanunun 81. maddesinin (ı) bendi teşvikinden yararlananlar (5 puanlık indirimden faydalananlar) işsizlik sigortası hariç % 29,5 oranında prim ödeyecektir.
•4447 Sayılı Kanunun geçici 10. maddesi teşvikinden yararlananlar % 17 oranında (%14+1:Sigortalı Payı ve %2 İşsizlik Sigortası İşveren Payı) prim ödeyecektir.

NOT: Şartları sağlamaları halinde 5510 Sayılı Kanunun 81. maddesinin (ı) bendi ve 4447 Sayılı Kanunun geçici 10. maddesi teşviki prim borcu olmayan işverenler için aynı anda uygulanabilecektir.

Örnek Bordro-2:
Toplam Gün 30
Brüt Aylık 1.647,00
SGK Matrahı 1.647,00
SGK Primi (% 14) 230,58
İşsizlik Primi (% 1) 16,47
Gelir Vergisi ve Damga Vergisi 0
Kesinti Toplamı 247,05
Net Ücret 1.399,95
İşveren İşsizlik (% 2) 32,94
(Teşviksiz) SGK İşveren Payı (% 20,50) 337,64
Maliyet Toplamı 2.017,58
5510 Teşviki İndirim Tutarı 82,35
6111 Teşvik İndirim Tutarı 255,29
Asgari Ücret Desteği (31.12.2016’ ya Kadar) 99,90
Toplam İndirim Tutarı 437.54
İşverene Toplam Maliyet (2017.58)-(437,63) = 1.580,04 TL

Görüldüğü gibi brüt 1.647,00 TL ücret ile ev hizmetlisi çalıştıran bir işveren yukarıda belirtilen tablodaki teşviklerden ve asgari ücret Devlet desteğinden birlikte yararlanarak toplam maliyetini 1.580,004 TL gibi bir rakama düşürebilmektedir.

Feti SAVRAN
Sosyal Güvenlik Denetmeni
İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı
Hukuk Bilirkişisi

Kaynaklar:
• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• Ev Hizmetlerinde 5510 Sayılı Kanunun Ek 9. maddesi Kapsamında Sigortalı Çalıştırılması Hakkında Tebliğ
• 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu
• 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu
• 07.04.2015 tarihli ve GVK-98/2015-1 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu Sirküleri

Hakkında Datassist Mevzuat Kulübü

Göz atın

Altın Bedelleri Prime Esas Kazanca Dâhil Edilecek

İşverenlerin özellikle yardım ve hediye maksadı ile çalışanlarına yapmış oldukları altın yardımlarının çalışanın sigorta primine …

1 yorum

  1. merhaba evde çocuk bakımı projesinden faydalanıyordum. ek 9 10 güünden fazla sigorta pirimi ödüyor idim. proje sona eriyor. doğal olarak bakıcımı isten çıkartacağım. bakıcım işsizlik maaşı alacak mı?
    mail le cevap verirseniz sevinirim.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir