8 Soruda Doğum Sonrası Kısmi Çalışma
8 Soruda Doğum Sonrası Kısmi Çalışma

8 Soruda Doğum Sonrası Kısmi Çalışma

Çalışan bir kadın için çocuk büyütmek hiç kolay olmuyor. Doğum / analık raporu ve diğer doğum izinleri, ilk aylarındaki süreci annenin çocuğun yanında geçirmesine imkân sağlasa da, çocukların ihtiyaçları ilerleyen süreçte de devam ettiğinden, çalışan kadınlar bu konuda zorlanabiliyor. Bu durumda doğum sonrası kısmi çalışma, özellikle anneleri rahatlatan bir uygulama olarak karşımıza çıkıyor. Biz de sizler için 8 soruda doğum sonrası kısmi çalışma konusunu ele aldık.

1.    Kısmi Çalışma Nedir?

Kısmi çalışma, part time çalışma anlamına geliyor. İşçi hafta içi bazı günler tam gün olarak çalışıp, diğer günler işe gelmeyebilir. Ya da her gün diğer çalışanlardan daha az süreli olarak çalışıyor olabilir. Kısmi çalışmanın tek kısıtlaması haftalık toplam çalışma saati üzerinedir.

Çalışan, o iş yerindeki haftalık çalışma süresinin en fazla 3’te 2’si olarak çalışır. Bu süre, haftalık çalışma süresi 45 saat olan iş yerleri için en fazla 30 saat olabilir. 40 saat çalışılan iş yerleri için ise en fazla 26 saat olabilir.

Kısmi çalışma işçi ve işverenin kısmi süreli iş sözleşmesi imzalayarak yaptığı bir çalışma. İşçi ve işverenin kararı ile her iş yerinde ya da her çalışma modelinde uygulanabilir.

2.    Doğum Sonrası Kısmi Çalışma Hangi Yasada Düzenlenmiştir?

Kısmi çalışma, 4857 sayılı Kanunu’nun 13. maddesine 29 Ocak 2016’da eklenen Ek Fıkra ile analık izinleri sonrası için de düzenlenmişti. Düzenlemeye göre;

“(Ek fıkra: 29/1/2016-6663/21 md.) Bu kanunun 74 üncü maddesinde öngörülen izinlerin bitiminden sonra mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar bu maddeye göre ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Bu talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz. Bu fıkra kapsamında kısmi süreli çalışmaya başlayan işçi, aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönebilir. Kısmi süreli çalışmaya geçen işçinin tam zamanlı çalışmaya başlaması durumunda yerine işe alınan işçinin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Bu haktan faydalanmak veya tam zamanlı çalışmaya geri dönmek isteyen işçi işverene bunu en az bir ay önce yazılı olarak bildirir. Ebeveynlerden birinin çalışmaması hâlinde, çalışan eş kısmi süreli çalışma talebinde bulunamaz. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferiden evlat edinenler de çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren bu haktan faydalanır.”

3.    Kısmi Çalışma İçin Eşlerin Çalışıyor Olması Şart mı?

Kısmi çalışma, doğum izinlerinin ardından ebeveynlerin tercihleri doğrultusunda kullanabildikleri bir çalışma modelidir. Sadece kadın işçiler için değil, erkek işçi de çocuğun bakımı için kısmi çalışma modeline dönebilir. Bunun için en önemli şart iki eşin de çalışıyor olması. Kısmi çalışmayı talep ettiği dilekçesinde, ek olarak eşinin çalıştığına dair belge de ibraz etmesi gerekiyor.

Eşin çalışması şartı aşağıdaki durumlarda aranmıyor.

  • Kısmi çalışma yapmak isteyen çalışanın eşi sürekli bakım ve tedavi gerektirecek bir hastalığa sahipse, bunu tam teşekküllü bir hastaneden aldığı rapor ile işverenine sunduğunda eşin çalışıyor olma şartı gözetilmeksizin kısmi çalışmadan faydalanabilir.
  • Eşlerin boşanmış olması durumunda çocuğun velayetine sahip ebeveyn, diğer eşin çalışıyor olup olmamasına bakılmaksızın kısmi çalışmaya geçebilir.
  • 3 yaşına gelmemiş bir çocuğu münferit olarak edinmiş çalışan kısmi çalışmaya geçebilir.

4.    Kısmi Çalışmada Çalışma Süresi Nasıl Belirlenir?

Doğum sonrası kısmi çalışma, diğer çalışanların kısmi çalışmasından farklı değil. Kısmi çalışan işçinin haftalık çalışma süresi, o iş yerindeki çalışma süresinin en fazla 3’te 2’si kadar olabiliyor.

Doğum sonrası kısmi çalışmada, haftanın hangi günlerinde çalışılacağı konusu ise işveren ve işçinin ortak kararı ile belirleniyor. İşçi kısmi çalışmayı talep ettiği dilekçesinde, kısmi çalışmaya başlayacağı tarihi, çalışacağı günleri ve başlangıç-bitiş saatini belirtmeli. İşveren ise iş yerinin gelenekleri, işçinin yapmakta olduğu işin niteliğini de göz önünde bulundurarak işçinin seçtiği çalışma günlerini ve saatlerini değerlendirebilir, kendisi belirleyebilir.

5.    Kısmi Çalışma Başvurusu Nasıl Yapılmalıdır?

Kısmi çalışmak isteyen ebeveyn, bunu işverene bildirmelidir. Bildirim için kanunen belirlenmiş süre kısmi çalışmaya başlama tarihinden en az 1 ay öncesidir.

Doğumdan sonra kısmi çalışmaya karar veren işçi, en az 1 ay önce yazılı bir dilekçe ile işverene bu talebini bildirir. Talep dilekçesine ek olarak eşinin çalıştığını gösterir belgeyi de işverene ibraz eder.

İşveren ise bu dilekçeyi çalışanın özlük dosyasında saklar.

6.    Doğum Sonrası Kısmi Çalışmada İşveren Onayı Süreci Nasıl Gerçekleşir?

Kısmi çalışma, doğum sonrası çalışanlara tanınmış bir hak ve yasa ile güvence altına altında. İşveren, doğum sonrası usulüne uygun şekilde talep edilmiş kısmi çalışmayı onaylamak durumunda. Fakat bazı sektörler/işler için işverenin onay şartı bulunmuyor.

“MADDE 12 – (1) Kısmi süreli çalışma;

  1. a) Özel sağlık kuruluşlarında ilgili mevzuat uyarınca mesul müdür, sorumlu hekim, laboratuvar sorumlusu ve sağlık hizmetinden sayılan işlerde tam zamanlı çalışması öngörülenler tarafından yerine getirilen işlerde,
  2. b) Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar hâlinde işçi çalıştırılarak yürütülen sanayiden sayılan işlerde,
  3. c) Nitelikleri dolayısıyla bir yıldan az süren mevsimlik, kampanya veya taahhüt işlerinde,

ç) İş süresinin haftanın çalışma günlerine bölünmesi suretiyle yürütülmesine nitelikleri bakımından uygun olmayan işlerde, işverenin uygun bulması hâlinde yapılabilir.”

Burada bahsedilen sağlık hizmeti işlerinden kasıt; doktor, uzman doktor, hemşire, ebe, optisyen, klinik psikolog, fizyoterapist, odyolog, diyetisten, dil ve konuşma terapisti, podolog, sağlık fizikçisi, anestezi teknisyeni, tıbbi laboratuvar ve patoloji teknikeri, tıbbi görüntüleme teknisyeni, ağız ve diş sağlığı teknisyeni, diş protez teknikeri, tıbbi protez ve ortez teknisyeni, ameliyathane teknikeri, adli tıp teknikeri, odyometri teknikeri, diyaliz teknikeri, fizyoterapi teknikeri, perfüzyonist, radyoterapi teknikeri, ezcane teknikeri, ergoterapist, elektronörofizyoloji teknikeri, mamografi teknikeri, acil tıp teknikeri, hemşire yardımcısı, ebe yardımcısı, sağlık bakım teknisyenidir.

Bu durumlar / işler / meslekler dışında işveren, doğum sonrası kısmi çalışmaya geçmek isteyen işçinin talebini karşılamak zorundadır.

7.    Kısmi Çalışmadan Tam Süreli Çalışmaya Geçiş Nasıl Olmalıdır?

Kısmi çalışmayı seçmiş ebeveyn, bu çalışmadan istediği zaman tam zamanlı çalışmaya geri dönebilir. Çocuğu ilköğretim çağına başladığı tarihi takip eden ayın başından sonra doğum sonrası kısmi çalışma hakkı sona erecektir. Bu süreçten sonra işçinin kısmi çalışmaya devam etmesi kendi talebi doğrultusunda işverenin inisiyatifinde olur.

Doğumdan sonra kısmi çalışmayı seçmiş bir işçi, bu çalışmayı sonlandırıp tam zamanlı çalışmaya geçmek istiyorsa en az 1 ay öncesinden işverene yazılı olarak bunu bildirmek zorunda. İşveren, kısmi çalışan işçinin yerine çalışmadığı süreleri karşılamak için yeni bir işçi aldıysa, tam süreliye geçişin ardından yerine alınmış işçinin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer.

8.    Bir Çalışan Kaç Kez Kısmi Çalışmaya Başvurabilir?

Çalışan doğumdan sonra her bir çocuk için yalnızca bir kez kısmi çalışmaya başvurabilir. İlk çocuğunda kısmi çalışmaya başvurmuş bir kadın çalışan ya da erkek çalışan, ikinci çocuğu olduğunda onun için de kısmi çalışmaya geçiş yapma hakkına sahip oluyor. Ama kısmi çalışma hakkını kullanıp tam zamanlı çalışmaya tekrar geçiş yapan bir işçi, aynı çocuk için tekrar kısmi çalışmaya geri dönemez.

Hakkında Datassist Admin

Göz atın

Geçici İş Görmezlik Raporunda Ücretin Hesaplanması

Geçici İş Görmezlik Raporunda Ücretin Hesaplanması

İstirahat raporlarının hesaplamasında önemli bir değişikliğe gidildi. Değişiklik kimleri kapsıyor? Yeni hesaplamada hangi ücretler dikkate alınacak?

37 yorum

  1. Özel saglık sektöründe hasta danışmanıyım hasta danışmanı tanımım hastayı doktor odasına almak randevularını olusturmak işyerine kısmi süreli basvru yapıldıgında kabul edemiyceklerini tazminatını verebilceklerini söylenmiş ben işimi kaybetmek isyemiyorum ne yapabilirim

  2. Gökhan ULUTAŞ

    1- SORU; 2 Çocuğum var biri 3 yaşında diğeri 2 yaşında, 2 yaşında olan çocuğum için kısmı zamanlı başvurusunda bulundum ve çalıştım.
    Tam zamanlı çalışma için başvuruda bulundum ve çalışıyorum. Fakat tekrardan özel nedenlerden dolayı kısmi zamanlı çalışmam gerekti aynı çocuktan tekrardan yararlanamayacağım için 3 yaşındaki diğer çocuğum için başvuruda bulunabilirmiyim.

  3. 04.12. 2014 dogumlu cocugum icin basvurabilirmiyim. Daha önce bu haktan yararlanmadim. Kamuda sürekli işci olarak çalişiyorum.

    • resmi gazetede yazılanlara göre okula başlayacağı ayın başına kadar başvurabilirsin.okula başladıgında izin biter.

      • Yıldız küçük

        Kısmi süreli calismaktayim bu hakkım nezaman sona erecek.pandemiden kaynaklı okulların geç açılmasından bahsediliyor bu surecin uzama ihtimali varmı şimdiden teşekkürler

  4. Merhaba
    Ben özel bir sektör de 9yıldır magaza sorumlusu ile calismaktayken yaklaşik 5 aydir çocuk ilkokul çagına gelene kadar kısmı calismaktayim.suan tam zamanlı çalısmaya geçmek istemekteyim tekrar isveren beni magaza sorumlusu yapmak zorundamı yoksa yoksa en alt kademeden mk baslatacaktır

  5. İyi günler 3 buçuk yaşında oğlum var 6 aylıktan beri tam zamanlı olarak çalışıyorum. Kısmı süreli çalışmaya başvurabilir miyim. Artık tam zamanlı çalışmak istemiyorum

    • Merhabalar bende başvuruda bulunucam kısmı süreli çalışma için kamuda çalışıyorum. Siz hangi sektörde calisiyo r sunuz acaba?

      • Merhaba ozel bir havayolu firmasinda isyeri hemşiresi olarak çalışıyorum. Kurum ozel sağlık kuruluşu degil ama ben hemsire oldugum icin bu haktan faydalanamiyor muyum?

    • oğlunuz okula başlayana kadar bu süre içerisinde başvurabilirsiniz. okula başladıgınızda kısmi çalışmanız bitiyor.

  6. Kısmi çalışma için başvurmak istiyorum.Bir Devlet Hastanesinde 4 d li olarak veri kayit personeliyim.Ben dilekçemi yazarken başhekimliğemi yazicam yoksa il sağlık müdürlüğünemi yazıcam?

    • kendi müdürlüğünüze başhekimliğinize yazacaksınız. dilekceniz ile eşinizin iş yerinde çalışıyor kagıdı ile başvuracaksınız.

  7. Ümriye Akkoç

    Merhaba çocuğum 1.5 yaşında yinede ben kısmi çalışma hakkını kullanabiliyor muyum

  8. Merhaba, eşim şu an çalışmıyor bu yüzden iznimin bitmesinin ardından tam zamanlı olarak işe başlamak durumundayım. Peki eşim işe başladıktan sonra kısmi çalışmaya geçiş yapabilir miyim?

    • hayır kısmi çalışmadan tam zamanlıya dönüş yaptıgınızda aynı çocuk için tekrar kısmi çalışmaya geçemiyorsunuz

      • Merhaba 2 yaşındaki kızım için kısmı zamanlı çalışıyordum tam zamana dönüş yaptım. Şimdi tekrar kısmı zamanlıya geçmek istiyorum 4 yaşındaki kızım için bu hakkı kullanmadım onun için kullanabilirmiyim

  9. Merhaba nasıl bir dilekçe doldurmalıyız acaba bir dilekçe örneği gönderebilir misiniz Ya da örnekle paylaşabilir misiniz

  10. Merhaba ben 20.04.2020 de dogum yaptım.Analik iznim bitmek üzere kısmı çalışma için işyerine bildirim yapmak istiyorum işverenin bunu kabul etmeme gibi bir.durumu varmı? Çünkü işyeri çoğu çalışanı ücretsiz e çıkarmış durumda

  11. merhabalar ben bir kamu kurumunda 4d’liyim (taşerondan kadroya geçişli) üç yaşında çocuğum için kısmi süreli çalışma hakkım var mıdır?

  12. Merhaba şuan doğum iznindeyim..mağazada çalışıyorum doğum iznim bitince bende kısmi calışmadan hemen faydalanmak istiyorum ..bu kısmi çalışma bir süreyi kapsıyormu yani birkaç ay mı kısmi çalışma hakkım var..okula başlayana kadar bu hakkı talep etme hakkım var ama bu haktan nekadar süreyle faydalanacagım herhangi bir yerde belirtilmemiş

  13. merhaba 4,5 yaşında oğlum var daha önce bu haktan yararlanmadım. 4 yıldır özel sektörde çalışıyorum bu haftan faydalanmak adına başvuru yapmak istiyorum. Bu şekilde faydalanabilir miyim ?

  14. Merhaba Mart ayında kısa zamanli çalışmaya başladım ve haftanın 4 günü 8.4 olarak çalıştım.Calistigim fabrika 3 vardiye çalışıyor beni vardiye döndürüp istedikleri saat getirebiliceklerini söylediler.Kisa çalışma talebinde bulunduğunda sadece 8.4 calisicagim soylenmisti.Calisma saatlerim ve günlerimin belirtildiği bir kağıt imzaladim.İs yerinin değişiklik yapma hakkı varmı?

  15. Merhaba , iki yılı geçkin süredir özel bir hastanede kayıt yetkilisi olarak kısmi zamanlı çalışmaktayım. Ancak son zamanlarda özellikle pandemi doneminde haftalık 22,5 saat planlanan mesai saatimin dışında fazla mesai yaptirilmaya mecbur birakiliyorum ve mesaimde tarafıma ödenmiyor hatta gösterilmiyor bile. Ben bu duruma itiraz edince de istifa et deniyor. Yani mobbing uyguluyorlar. Bu bu durumda nereye şikayette bulunabilirim. Nasıl davranmalıyım.

  16. Merhaba bir firmada muhasebe görevlisi olarak çalışıyorum 2 aylık hamileyim doğum izninden sonra Kısmi çalışma için başvurmak istiyorum. İş veren kısmi çalışmayı kabul etmek zorunda mı veya etmezse işten çıkarsam işsizlik ve veya tazminat alabilir miyim ? Konuyla ilgiili yardımcı olur musunuz ?

    • Mrhb ben bir yaşında ki oğluma bakabilmek için iş yerimde kısmi calisma hakkımı kullandım bu süreçte tekrar bir hamilelik geçirdim ve ikinci bebeğim dünyaya geldi. Ücretli izindeyken şirketin kamu ile olan sözleşmesi bittiği için işten ayrilmak zorunda kaldim. Tazminat ve işe iade davami kazandim. Ben kismi calismaya gecerken imzaladığım dilekçe de tüm haklarimin saklı olduğu ve daimi çalışanlar ile aynı haklara sahip olduğum belirtildi. 7 yıllık çalışanim son 13 ay kısmi calismaya geçtim ve doğum iznindeyken işten cikartildim sözleşmenin suresinin bitmesi sebebi ile Şimdi tazminatım eksik yatti. Benim kismi çalışma sürem tazminatımı etkiler mi??

  17. Merhaba , ben henüz doğum yapmadım fakat doğumdan sonra çocuk okul çağına gelene kadar kısmi süreli çalışmadan yararlanmak istiyorum iş yerime ne zaman bildirim yapmalıyım 16 haftalık ücretli izin bitimi sonramı kesin bildirm yapmalıyım yoksa ücretli + ücretsiz tüm izinlerimi kullandıktan sınrafa bildirim yapabilirmiyim bu yasadan yararlanmak için hak kaybına uğramak istemiyorum açıkcası bu süreçte

  18. Merhaba, 1 yasinda kizim var kismi calismadan faydalanmak istiyorum. Operasyon müdürü olarak calisiyorum, pozisyonumu düsürebilir mi is eren part-time a gectigim icin? Öyle hakki var mi?
    Tesekkürler

  19. 3 aylık bebeğim var doğum sonrası kismi çalışmaya başvuracağım devlet sadece 2 ay mı destek çıkıyor maaşa??

  20. Benim karım kısmi çalışma için başvuruda bulundu ancak reddedildi. Kanunda böyle bir hak var ama o hakkın kullanımında neden zorluk çıkartılıyor. Eğer çalışılan yerin amirine falan kaldıysa karar verme hakkı, o zaman kısmi çalışma hakkı diye bir şey, çalışan için pek de geçerlilik kazanmıyor. Şimdi biz çocuk bakımından dolayı bu hakkı istediğimiz biçimde kullanamıyoruz ne yapılabilir ?

  21. Esim su anda calismiyor ben kismi calismadan yararlanabikirmiyim ayrica esim
    Kronik seker hastasi insulin kullaniyor bunu doktor raporuyla belgelese sirkete versek esim calismadigi halde kismi calisma hakkim dogar mi

  22. Merhaba, kısmı surelı çalışma süresi çocuk 69 aylık oldugunda mı sona erer? yönetmelikte çocugun mecbruri ilköğretim tarıhının başladığı ayın sonu itibarıyle sona erer olarak belırtılmış.

  23. Merhaba 2 yıldır kısmi çalışmadan yararlanıyorum şimdi tekrar 7 aylık hamileyim 32. Haftada dogum iznine ayrılacağım bu süreçte 4 aylık olan ücretli izin parasını kısmi çalışma üzerinden mi alacağım yoksa tam çalışma üzerinden mi ? Izne çıkmadan önce kısmi çalışmayı iptal mi ettirmeliyim? desteğinizi rica ederim.

  24. Ferdi atdemir

    Kısmı calismada iken yararlan kişinin eşi isten çıkarsa ne olur? Kısmı calisma sonlanır mi ?

  25. merhaba
    bu kısmi çalşma süreci pandemi koşullarında nasıl devam ediyor. Eşim işten ayrılmak istiyor pandemiden dolayı çıkışlar yasak olduğundan tüm haklarını kaybediyor,6 aylık kızım bakıcı bulamıyoruz bu sebepten mağduriyetimiz. Kısmi çalışma talep edildiğinde işveren bunu kabul etmeyip işten çıkış verebiliri mi haklarımzı vererek.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir