iskanunu.com 
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 1. maddesine göre, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı 1,5 günlük resmî tatildir. Ulusal Bayram günü 28 Ekim saat 13.00’te başlar ve 29 Ekim günü boyunca devam eder.
Bu Kanun uyarınca, 29 Ekim Ulusal Bayram gününde resmî ve özel bütün işyerlerinin kapatılması zorunludur. Ancak bazı işyerlerinde, üretimin veya hizmetin kesintisiz devam etmesi gerektiğinden, işverenin işin sürekliliğini sağlamak amacıyla personellerini çalıştırma ihtiyacı doğabilir.
Çalışma Yapılması Hâlinde Ücretlendirme
Bu durumda uygulanacak ücret hesaplaması, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47. maddesinde açıkça düzenlenmiştir:
“Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak ödenir. Tatil yapmayarak çalışırlarsa, ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.”
Bu maddeye göre;
- İşçi çalışmazsa o günün ücreti tam olarak ödenir.
- İşçi çalışırsa, normal günlük ücretine ilave olarak bir günlük ücret daha ödenir.
Yani ulusal bayram günü çalışılan her gün için işçiye 2 günlük ücret (1 + 1) ödenmelidir.
Ücret Hesaplama Örneği
Bir işçinin aylık brüt ücretinin 30.000 TL olduğunu varsayalım. 29 Ekim Ulusal Bayram gününde çalışması hâlinde, önce günlük ücret hesaplanır:
Günlük Ücret = 30.000 / 30 = 1.000 TL
İşçi tatilde çalıştığı için bu ücrete ek olarak 1.000 TL daha ödenir. Dolayısıyla 29 Ekim günü için brüt 2.000 TL (1.000 + 1.000) ücret ödenmelidir. Bu ödeme tutarı üzerinden SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi olmak üzere tüm yasal kesintiler uygulanmalıdır.
Bu tutar, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi (TİS) ile artırılabilir.
Ücret Hesaplamasında Dikkat Edilecek Hususlar
- Tatil ücreti hesaplanırken yol, yemek, prim, ikramiye gibi yan haklar dikkate alınmaz sadece çıplak ücret esas alınır.
- Ücretin hesaplamasında işçinin aylık, saatlik, parça başı veya yüzde usulü çalışmasına göre yöntem değişir.
İş Kanunu’nun 49. maddesine göre;
“İşçinin tatil günü ücreti, çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücretidir. Parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, ödeme döneminde kazandığı ücretin aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır. Saat ücreti ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, saat ücretinin yedi buçuk katıdır.”
Çalışma Onayı ve Zorunluluk
4857 sayılı İş Kanunu’nun 44. maddesi uyarınca:
“Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleriyle kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması hâlinde, söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir.”
Dolayısıyla, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde hüküm bulunması ya da işçinin önceden yazılı onay vermesi hâlinde, işveren 29 Ekim günü çalıştırma yapabilir.
Bu onayı önceden vermiş olan işçi, işverenin talebi üzerine çalışmaya katılmakla yükümlüdür. Aksi durumda iş sözleşmesine aykırılık gündeme gelir.
